Geen 'juf' of 'meester' meer: Zoersel voert genderneutrale aanspreekvorm in voor kleuters

Op de gemeentelijke basisschool Beuk & Noot in Zoersel begon dit schooljaar een non-binaire kleuterleerkracht. De leerkracht wordt niet aangesproken met "juf" of "meester", maar bij de voornaam. De directie informeerde de ouders van de klas hierover en vroeg om de leerkracht met de voornaam aan te spreken, aldus schepen Liesbeth Verstreken tegenover VRT NWS (bron).

Het argument van de school

Volgens VRT NWS benadrukt het schoolbestuur dat de leerkracht na selectiegesprekken als meest geschikte kandidaat naar voren kwam en dat gender daarbij geen rol mag spelen, zoals volgt uit de antidiscriminatiewetgeving. De manier van aanspreken vloeit volgens het bestuur voort uit de genderidentiteit van de leerkracht, en het bestuur zegt volledig achter de leerkracht te staan (bron).

Oppositiepartij Vlaams Belang vindt het onaanvaardbaar dat "kleuters van 4 à 5 jaar niet meer juf mogen zeggen op een gemeenteschool". Voormalig kleuterleerkracht, pedagoog en auteur Eva Dierickx verdedigt de school: "Kinderen worden sowieso geconfronteerd met verschillen tussen mensen en het is de pedagogische taak van een school om hen daar respectvol mee te leren omgaan."

Waarom dit een institutionele kwestie is

Van persoonlijke wens naar schoolbeleid

Het gaat hier niet alleen om een leerkracht die zelf op een bepaalde manier aangesproken wil worden. Het gaat ook om een gemeentelijke school die ouders van een kleuterklas heeft gevraagd om de leerkracht met de voornaam aan te spreken. Dat is een verzoek en volgens VRT NWS geen verplichting; hoe dwingend het in de klas wordt toegepast, meldt VRT NWS niet.

De rol van de wet

Het schoolbestuur noemt de antidiscriminatiewetgeving, maar volgens VRT NWS gaat dat over de selectie van personeel: gender mag daarbij geen rol spelen. Dat de wet ook voorschrijft hoe kleuters hun leerkracht moeten noemen, zegt het bestuur volgens VRT NWS niet; het is dus een keuze van de school. Wie daar kritiek op heeft, bestrijdt die keuze en niet de wet.

Kleuters als drager van een volwassenendebat

"Juf" en "meester" zijn voor kleuters geen genderpolitieke termen: het zijn de woorden waarmee zij weten dat er een volwassene voor de klas staat op wie ze kunnen terugvallen. Een school die deze woorden voor een hele klas laat vallen omdat een individuele leerkracht anders wil worden aangesproken, legt een discussie over genderidentiteit bij kinderen neer die er weinig van kunnen overzien. De ouders werden geïnformeerd; of ze ook zijn geraadpleegd, meldt VRT NWS niet.

Geen onderbouwing, wel aannemelijkheid

Pedagoge Dierickx wijst terecht op het belang van respectvol omgaan met verschillen. Maar daarmee is niet aangetoond dat het schrappen van "juf" en "meester" bij vierjarigen pedagogisch zinvol of noodzakelijk is. In het VRT-bericht wordt geen onderzoek aangehaald dat dit onderbouwt. De redenering blijft aannemelijkheid, geen bewijs — de school presenteert de keuze als gevolg van de genderidentiteit van de leerkracht en noemt de wet alleen als kader voor de selectie.

Dit stuk richt zich niet tegen de leerkracht als persoon — diens identiteit is niet het onderwerp. Het gaat om hoe een publieke instelling een individuele wens omzet in schoolbeleid voor kinderen die te jong zijn om daarover mee te kunnen denken.