'Jij-dag' in plaats van Moederdag? De OCW-taalgids onder de loep
Een gelekte taalgids van het ministerie van OCW leidde in april 2026 tot ophef over een 'Jij-dag' in plaats van Vader- en Moederdag. Dit artikel stelt dat zo'n taalverandering een ideologische keuze is die gewone woorden schrapt.
Een taalgids van het ministerie van OCW voor ambtenaren bevatte volgens Kamerleden het voorstel om Vader- en Moederdag te vervangen door 'Jij-dag' (bron); een opinieschrijver in Joop leest het als een mogelijke verbreding van Vader- en Moederdag (bron). Het is een voorbeeld van taalbeleid dat gewone woorden dreigt te schrappen om een ideologisch punt te maken.
Op 3 april 2026 kwam de gelekte 'Taalgids Woorden' van OCW in het nieuws, en op 7 april was er een vragenuur in de Tweede Kamer over (bron). Het argument voor een 'Jij-dag' is volgens de Joop-schrijver dat de namen van Vader- en Moederdag niet alle gezinnen dekken, zoals regenboogfamilies, alleenstaande ouders of kinderen zonder ouders. Staatssecretaris Tielen noemde de gids betuttelend: 'Van mij mag dit de kast in.' (bron). Het idee: geen Moederdag meer, maar een dag voor 'jou' — wie of wat je ook bent.
De logica lijkt op het eerste gezicht meelevend: er zijn kinderen zonder moeder, en dat kan pijnlijk zijn. Maar kijk wat de redenering werkelijk doet: De uitzondering wordt de regel. Omdat een klein deel van de kinderen geen moeder (meer) heeft, zou het woord moeten wijken. Het woord is het doelwit, niet het probleem. Een kind zonder moeder is niet geholpen met een 'Jij-dag'; het gemis blijft. 'Inclusie' betekent hier: onzichtbaar maken. Moeders worden uit hun eigen feestdag geschreven.
Taal is de plek waar de genderideologie het eerst landt, omdat taal goedkoop lijkt. Geen wet, geen debat, geen budget — gewoon een gids, een richtlijn, een stijlboek. Maar taal is niet goedkoop. Wie de woorden 'moeder' en 'vrouw' systematisch vervangt, verschuift wat normaal is — en dat is precies de bedoeling. De gids is geen service; het is beleid zonder mandaat.
De gids is volgens Joop opgesteld door een werkgroep van het ministerie en bedoeld voor de eigen ambtenaren (bron). De doelgroep van de wijziging is dus niet het publiek maar de organisatie zelf.
Drie vragen volstaan. Eén: welk concreet probleem lost de wijziging op, en voor hoeveel mensen? Twee: wat raakt er verloren voor alle anderen? Drie: is hierover iemand geraadpleegd buiten de eigen kring? De Jij-dag zakt voor alle drie. Er is geen meetbaar probleem en het verlies is reëel.
Moederdag afschaffen ten gunste van 'Jij-dag' beschermt geen enkel kind en erkent geen enkele ouder; het schrapt alleen het woord 'moeder' uit de openbare ruimte. Dat is geen inclusie maar taalpolitiek.